Agentic AI & Otonom Karar

---

Karar döngüsü, tedarik zincirinin en pahalı darboğazı. Agentic AI konuşmayı değil, yürütmeyi (execution) dönüştürüyor.

---

Benim dünyamda — üretim çizelgesi, parça karması, liman riski, taşıma kapasitesi — sorun çoğu zaman "ne olduğunu" görmek değil; "ne yapacağını" hızla, doğru sınırlar içinde uygulamak. Gartner araştırması tedarik zincirlerinin %95'inin değişime hızla tepki vermesi gerektiğini ortaya koyuyor; ancak yalnızca %7'si kararları gerçek zamanlı yürütebiliyor. Bu boşluk nedeniyle dijital tedarik zinciri yatırımlarının 2028'e kadar 5 katına çıkması bekleniyor.​1​ Bunu, sensörlerden gelen sinyallerin hızlandığı fakat kararların hâlâ insan elinin ulaşabildiği hızla ilerlediği her gün görüyorum.

---

"Agentic" kavramını doğru yerden okumak gerek. Bu, sohbet edebilen bir arayüz değil; ERP, WMS ve TMS içinde tanımlı yetkilerle karar alıp uygulayabilen yürütme aklı. Gerçek agentic AI, chatbot'tan köklü biçimde ayrışır: Sohbet size durumu anlatır; yürütme ise stok alanını değiştirir, yeniden taahhüt verir, sevkiyatı yeniden planlar ve istisnayı politika sınırında temiz şekilde tırmandırır. Bu nedenle üretim ortamlarında ölçeklenebilen model "bounded autonomy" — yani sınırlı özerklik — üzerine kurulur: Tanımlanmış eşiklere, izinlere ve eksiksiz denetim izine (audit trail) dayalı hareket.​2​Gartner'ın Haziran 2026 trend setinde Agentic AI ve Physical AI'ın birlikte öne çıkması da bu yüzden anlamlı: Bu trendler artımlı iyileştirmelerden fazlasını temsil ediyor; tedarik zincirlerini dönüştüren katalizörler.​3​

2026: A Turning Point for Global Automotive Logistics

 🌍 The automotive supply chain map is being redrawn in real time.

I think The key takeaway from ECG 2026 in Istanbul was : the defining challenge for the Finished Vehicle Logistics (FVL) industry is no longer capacity—it is geopolitical disruption.

From adapted transit routes via the Cape of Good Hope to the sudden emergence of Oman's Port of Duqm following recent Strait of Hormuz disruptions, logistics corridors are restructuring overnight.

We are witnessing a massive structural rebalance across the industry:

📉 Trade Shifts: Europe’s traditional automotive trade surplus collapsed by 41% in just one year as EU imports rose +11.4% while global exports softened.

🇨🇳 The Localization Wave: To navigate tariffs, Chinese OEMs are rapidly transitioning from pure exporting to local production (BYD, Chery, Leapmotor, SAIC, Geely). Chinese brand production in Europe is forecasted to jump from 0.4M units in 2026 to 1.4M units by 2030.

🇹🇷 Türkiye’s Rise: Defying broader export weaknesses, EU vehicle exports to Türkiye grew +20.3% (reaching 721,558 units), cementing its strategic role as a vital regional manufacturing and logistics hub.

🔋 Powertrain Realities: A near-term consumer shift is underway. Global BEV growth saw a -2% contraction (Jan-Apr 2026), while Full Hybrids (FHEV) surged by +9% during the exact same period.

The decisions and partnerships forged today will dictate global vehicle flows for the next decade.

#AutomotiveLogistics #SupplyChain #FVL #ECG2026 #GlobalTrade #EV #LogisticsTransformation #Localization

Harita Yeniden Çiziliyor

 

Tarifeler, II. Dünya Savaşı'ndan bu yana görülmemiş seviyelere çıktı; son 12 aylık verilere bakıldığında artışlar beklentilerin çok çok üzerinde.* Bu konulara kafa yoranların dili de buna göre evrildi: friendshoring, reshoring, derisking artık birer moda sözcük değil, operasyonel kararların parametleri. McKinsey'in son analizleri, küresel ticaretin giderek jeopolitik eksenlere göre kümelendiğini ve akışların "jeopolitik mesafeyi" kısaltacak şekilde yeniden şekillendiğini gösteriyor. Bu, yalnızca coğrafi rotaların değişmesi değil; tedarik zincirinin kimlerle, hangi kurallarla ve hangi risk profiliyle çalıştığının baştan yazılması demek.

ABD–Çin hattında ticaretin yaklaşık yüzde 30 gerilemesi ve 165 milyar dolarlık akışın başka yönlere kayması, bu yeniden çizimin en belirgin hattı. Avrupa tarafında ise çifte baskı var: Çin'den artan ithalat ve ABD tarifelerinin maliyet etkisi aynı anda hissediliyor. Buna karşılık ASEAN, Brezilya ve Hindistan gibi "köprü ekonomiler" esnek ara istasyonlar olarak güçlendi;* bazı akışlar bu ülkeler üzerinden yeniden paketlenerek yeni denge noktaları oluşturuyor. Kısacası haritada düz çizgiler kalınlaştırılmıyor; ağın geometrisi değişiyor.

Harita Değişiyor, zincir yeniden kuruluyor.

 

2026 yılına ait güncel araştırma sonuçlarına göre, küresel tedarikçi temin sürelerinde (supplier lead times) kritik değişimler yaşanmaktadır. İşte öne çıkan başlıca gelişmeler:

 

Elektrikli ticari araçlarda menzil mi planlama mı?

Lojistik dünyasında popüler olarak elektrikli araç geçişi tartışıldı. Geçen gün yine benzer bir görüş alışverişinde de bu konu gündeme gelmişti. Süregelen tartışmada birçok kez Enerji maliyetleri önce tahminlendi sonra EV ler hayatımıza girdikçe hesaplandı, şarj altyapısı planları çizildi, hükümet teşvik paketleri masaya yatırıldı. Bu tartışmaların büyük çoğunluğunda hâlâ yanlış yere odaklanıp; "Dizel araçlarımızı elektrikliyle birebir değiştirebilir miyiz?" diye bakıyoruz. Bu konuda ilginç bir araştırma geçtiğimiz sene yayınlanmıştı:

Top 45 Logistics & SCM Interview Questions & Answers *

1) What are the responsibilities of a logistician?

Primary role of a logistician is to

• Manage the supply chain
• Transportation and storage of material
• Transportation management

2) What is the different position a person can work in logistic industry?

A person can work under various position

• Logistic director
• Logistic supervisor
• Logistic associate
• Logistic engineer
• Logistic coordinator
• Logistic specialist
• Logistic analyst

3) Explain what is supply chain management?

Supply chain management includes an integrated approach of planning, implementing and controlling the flow of information, materials and service from raw material to the finished good for the ultimate distribution to the customer.

Türkiye Otomotiv Tarihi

Türkiye otomotiv tarihi genel olarak bilinen aksine Cumhuriyetin ilk yıllarına dayanır. Genç Türkiye’ninilk yıllarında sadece otomobille tanışmamış aynı zamanda otomotiv üretimi ile de çağı yakaladığını söyleyebiliriz.

Ford – 1929- Tophane Üretim Tesisi:

•          1928 de, hükümet ile Ford Motor Company arasında 25 yıl geçerli olacak bir anlaşma imzalandı.

•           1929 da, Tophane’de bir arsa Ford Motor Company’ye tahsis edildi. 450 işçisiyle Ford, montaj üretimine başladı.

•          Temmuz 1931 de, günlük otomobil ve kamyon üretim toplamı 48 adede kadar yükseldi.

Autonomous Vehicle Evolution

New Industry revolution has already begun. -Industry 4.0 - Automotive Industry started to be changed as well. Autonomous Vehicles are one of the most conspicuous news for everybody. This is also exciting when we track how fast it realizes. Let us understand the steps of vehicle automation.

In the basic step, we - human- control it all. power, steering, acceleration and brakes.

Who owns what in automotive industry?

Here is a nice video showing who owns which brand in world automotive ındustry.

Thanks to Interesting Engineering for the video 

When robots will start beating humans at every task?

When robots will start beating humans at every task?

"Researchers predict AI will out perform humans in many activities in the next ten years, such as translating languages (by 2024), writing high-school essays (by 2026), driving a truck (by 2027), working in retail (by 2031), writing a bestselling book (by 2049), and working as a surgeon (by 2053). Researchers believe there is a 50% chance of AI outperforming humans in all tasks in 45 years and of automating all human jobs in 120 years, with Asian respondents expecting these dates much sooner than North Americans. These results will inform discussion amongst esearchers and policymakers about anticipating and managing trends in AI." Source: https://lnkd.in/egruTy3

World Automotive Production is 98 million units.

World 2017 automotive production statistics data recently shared by OICA. Total production increased from 95,5 M to 98M with 2%.

Here are some interesting data;

• China increase percentage is 3%. Last year the ratio was 15%.
• EU production did not change.
• South America production increased 21% after 3 years. Increasing is coming from Brazil.

Graph 1. World Automotive Production - (1999 - 2017)

Turkish Automotive Industry 2017

Turkish Automotive Industry closed 2017 with a new production and export record.  - Total production increased 14% and P.Cars 20%. 1,7 M Vehicles produced in 2017.  - Export increase is 17% in total and P.Cars is 24%. - Export revenue increase is in total 20%, and P.Cars is 41%. The revenue and production percentage difference - I think -  let us understand the technology and R&D usage in Turkey.  

Commercial vehicle production slightly increased. But Heavy truck production is still low comparing to previous years.

Total production increase basically comes from passenger Cars production.

Ford Otosan and Toyota has the increased their export / production comparing to last year. Toyota doubled.

source: www.osd.org.tr

Etkin Karar Verme

 

Psikolojide karar verme, bir fikrin veya hareketin mümkün diğer seçenek arasından seçilmesiyle sonuçlanan zihinsel (cognitive) bir işlem olarak dikkate alınır. Her karar verme işlemi bir hareketle sonuçlansın veya sonuçlanmasın, mutlaka nihai bir seçim ortaya koyar.

 

Karar vermede basit bir benzetme ile 3 ana faktör bulunuyor. Beyin, akıl ve düşünme. Beyin altyapıyı temsil ediyor, akıl bu altyapı üzerine kurgulanmış işletim sistemi gibi düşünülebilir. Düşünme ise altyapı ve işletim sisteminin çalıştırılma prosedürlerini temsil ediyor.

 

 

The difference between the one who tackle and the one who clear the obstacles.

There are two types of behavior

The one who tackle
And
The one who clear the obstacle

Put a target on your logistic equipment utilization - A simple method to calculate

It is important to have a target on your logistics activities. KPI (key performance indicator) management is the basic method to have a target-oriented Supply Chain. 

Anytime we collect a data and perform an analysis, it would be better to follow up below sequence

1. Define your performance standard
2. Validate your measurement methodology
3. Design your performance objective
4. Try to find where the variation comes from
5. Track potential root causes
6. Find your variable relationship
7. Update your operational tolerances
8. Implement a process control method

 The word "Analysis" comes from Ancient Greek meaning "break-up". Analysis is the process of breaking a complex topic or substance into smaller parts in order to gain a better understanding of it. The technique has been applied in the study of mathematics and logic since before Aristotle (384–322 B.C.), though analysis as a formal concept is a relatively recent development

How to select appropriate equipment to carry your material?

It is important to know how to pick your logistic equipment to minimize cost that you pay for material or finished good flow. There are different type of logistics equipment and methodology available in the market. But you must know which one is best for you.

Before you pick your logistics method, firstly you need to know your material better than anything. First course is density. Calculate your material's density first.

The density, or more precisely, the volumetric mass density, of a substance is its mass per unit volume. The symbol most often used for density is ρ (the lower case Greek letter rho), although the Latin letter D can also be used. Mathematically, density is defined as mass divided by volume:

where ρ is the density, m is the mass, and V is the volume. In some cases (for instance, in the United States oil and gas industry), density is loosely defined as its weight per unit volume, although this is scientifically inaccurate – this quantity is more specifically called specific weight. Please see wikipedia

Here you can find three different part dimensions and shipping unit (SU) weight. Density is a formula of weight divided by volume of the part.  

Batı'dan Doğu'ya, Kuzey'den Güney'e



1940 - 2014 Dünya Otomotiv Üretimi

Dünya'da otomotiv üretimine baktığımızda son 15 yılda çok ciddi değişiklikler göze çarpmaktadır. 1999 yılı ile 2014 yılları arasında coğrafi olarak üretimin dünyada aynı yönde kaydığını söyleyebiliriz.

Dünya Otomativ Tarihi

1680 - Christian Huygens

Dünya Otomativ yolculuğu 1680 yıllarında başlamaktadır. İlk tasarım Christian Huygens tarafından tasarlanan içten yanmalı motordur. Yakıt olarak barutu düşünmüştür. Bu henüz taarım aşamasında kalmış ve hayata geçmemiştir.

Why Weight distribution is so much matters for trailers?

The video shows how important the load distribution is. “EU Best Practices Guideline on Cargo Securing for Road Transportation” supply best practices. Here below required actions and responsibilities in three main areas: